Hellas

You are here

Share page with AddThis

Πρόγραμμα Operation Pollinator – Διασφάλιση τροφής για τις μέλισσες και προστασία της βιοποικιλότητας

Ιούνιος 2013


Το πρόγραμμα Operation Pollinator για περισσότερο από 10 χρόνια βοήθησε τους αγρότες να προσφέρουν τροφή αλλά και καταφύγιο στις μέλισσες και άλλα έντομα επικονιαστές.

Σε πολλά μέρη του κόσμου, η γεωργία αλλά και ο σύγχρονος τρόπος ζωής άλλαξαν την διαμόρφωση των τοπίων γύρω από τις πόλεις αλλά και σε ολόκληρη την ύπαιθρο. Λαμβάνοντας μία αεροφωτογραφία πάνω από τις περισσότερες δυτικές Ευρωπαϊκές χώρες, θα παρατηρήσει κανείς ότι στα τοπία κυριαρχούν αχανείς εκτάσεις, με την καλλιεργήσιμη γη αφιερωμένη στην ανάπτυξη των καλλιεργειών και πολύ λίγο χώρο σε λιβάδια ή φυτοφράκτες. Σε όσα σημεία ένα περιποιημένο γκαζόν έχει αντικαταστήσει όχι ιδιαίτερα διαμορφωμένους κήπους, οι μέλισσες και οι άλλοι επικονιαστές βρίσκουν λιγότερα λουλούδια  για να τραφούν και περιορισμένους φυσικούς χώρους ως καταφύγια.

Η σημασία των ανθοφόρων φυτικών ζωνών μέσα στα αγρό-οικοσυστήματα


Περισσότερο από 12 χρόνια πριν, σε μια προσπάθεια έρευνας για το πώς θα αυξηθεί η βιοποικιλότητα των αγροοικοσυστημάτων, ο Geoff Coates, έμπειρος γεωπόνος σε θέματα αειφόρου γεωργίας και δραστηριοτήτων Stewardship της Syngenta, παρατήρησε τη μεγάλη σημασία  δημιουργίας ανθοφόρων φυτικών ζωνών στα περιθώρια των καλλιεργούμενων εκτάσεων. “Οι ανθοφόρες φυτικές ζώνες στα περιθώρια των αγροκτημάτων επαναφέρουν στα τοπία τη ζωτικής σημασίας γύρη και νέκταρ που χρειάζονται όλα τα είδη των μελισσών και επικονιαστών για να ολοκληρώσουν τον κύκλο ζωής τους” λέει ο  Geoff. “Είναι μία ολοκληρωμένη παροχή τροφής και καταφυγίου για τους επικονιαστές. Είναι τροφή για τη ζωή ενώ συγχρόνως δημιουργούμε τροφή για εμάς τους ίδιους –μέσα στον ίδιο αγρό”
Το πρόγραμμα Operation Pollinator ξεκίνησε το 2001 στο Ηνωμένο Βασίλειο, αρχικά σαν μία συνεργασία με το Κέντρο Οικολογίας και Υδρολογίας. Έχοντας αξιολογήσει όλες τις έρευνες για τη βιοποικιλότητα στα αγροκτήματα, η ομάδα του Geoff  ξεκίνησε να μεταφέρει τη γνώση, εκπαιδεύοντας πάνω από 700 αγρότες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η προσπάθεια αυτή οδήγησε τους αγρότες στην καλλιέργεια περισσοτέρων από 1.200 εκτάρια, με ειδικά μίγματα σπόρων ανθοφόρων φυτών, τα οποία αναπτύχθηκαν από τη Syngenta στα  πρόσφατα σχεδιασμένα ανθισμένα περιθώρια των αγροκτημάτων. “Μέσα από αυτή την προσπάθεια παρατηρήσαμε και φαινόμενα επιστροφής κάποιων ειδών μελισσών στα τοπία» εξηγεί ο  Geoff. “ Ειδικά κάποια ιθαγενή είδη επέστρεψαν, γεγονός το οποίο θεωρείται πολύ σπάνιο και συγχρόνως πολύ σημαντικό και εντυπωσιακό”.

Δημιουργώντας συγκεκριμένα ενδιαιτήματα για ιθαγενή είδη


Σήμερα το πρόγραμμα Operation Pollinator συνεργάζεται με αγρότες από 16 Ευρωπαϊκές χώρες, συν τις Η.Π.Α. Μιας και οι ανάγκες των διαφόρων ειδών επικονιαστών είναι διαφορετικές στις διάφορες χώρες, η υπεύθυνη ομάδα δημιουργεί συγκεκριμένα ενδιαιτήματα, προσαρμοσμένα στις τοπικές συνθήκες και τα ιθαγενή είδη. Οι διαφοροποιήσεις στα εδάφη και τις καιρικές συνθήκες παίζουν επίσης ένα σημαντικό ρόλο και για αυτό οι έρευνες στοχεύουν στη δημιουργία ειδικών και προσαρμοσμένων μιγμάτων σπόρων που θα δημιουργήσουν για τους επικονιαστές ανθοφόρες φυτικές ζώνες στα περιθώρια των καλλιεργειών, κατά τη διάρκεια της χρονιάς.
Μετά από περισσότερο από μια δεκαετία εφαρμογής του προγράμματος Operation Pollinator, ο Geoff παραμένει πιστός στην επιστήμη και περήφανος για τη δέσμευση των αγροτών και τη συμβολή τους στην αύξηση του αριθμού των μελισσών και των επικονιαστών. Ποιο είναι λοιπόν το επόμενο βήμα ? “Θα ήθελα να δω το Operation Pollinator να γίνεται ένα παγκόσμιο πρόγραμμα, ώστε να είναι αποδεκτό για οποιαδήποτε καλλιεργητική περίπτωση” αναφέρει ο Geoff. “Μπορούμε να σχεδιάσουμε και να αναπτύξουμε ενδιαιτήματα κατάλληλα στον εδαφικό τύπο και τις κλιματικές συνθήκες μιας περιοχής και το πιο σημαντικό από όλα, ενδιαιτήματα προσαρμοσμένα στα έντομα επικονιαστές που είναι ζωτικής σημασίας για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια”.

 

 

 

 

 

Operation Pollinator-Σημαντικότερες δραστηριότητες στις χώρες


Ιταλία: Το πρόγραμμα Operation Pollinator έχει ενσωματωθεί στο σχέδιο αγροτικής ανάπτυξης για την περιοχή της Umbria. Αγρότες της περιοχής λαμβάνουν επιδοτήσεις για τη δημιουργία ανθοφόρων ενδιαιτημάτων, ενώ προγράμματα κατάρτισης και επιμόρφωσης έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.

Γερμανία: Γνωστό με την επωνυμία Syngenta Bienenweide, το πρόγραμμα έχουν ακολουθήσει πάνω από 2.500 καλλιεργητές, βοηθώντας με αυτόν τον τρόπο στη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ μελισσοκόμων και αγροτών.

Γαλλία: Το πρόγραμμα Operation Pollinator εφαρμόστηκε σε 900 εκτάρια ελαιοκράμβης, ενώ παράλληλα 1860 κυψέλες δόθηκαν σε αγρότες, οδηγώντας σε αύξηση των αποδόσεων εξαιτίας βελτίωσης της επικονίασης.

Ισπανία και Ελλάδα: Οι παραγωγοί δημιουργούν ανθοφόρες φυτικές ζώνες στα περιθώρια αμπελώνων, καθώς και στα περιθώρια ή και μέσα στους ελαιώνες, με στόχο τη βελτίωση της βιοποικιλότητας των αγροοικοσυστημάτων και την αύξηση των ωφελίμων οργανισμών.

Η.Π.Α.: Σε συνεργασία με το “National Fish & Wildlife Foundation”, το πρόγραμμα Operation Pollinator  έχει επεκταθεί σε βασικές καλλιέργειες κηπευτικών, με στόχο τη δημιουργία ενδιαιτημάτων που θα προσελκύσουν άγριους επικονιαστές.